چون سحر طومار چاک سینهام واکردنیست
چون سحر طومار چاک سینهام واکردنیست
آرزو مستوریی داردکه رسواکردنیست
чун саҳар тумор чок сина-ам вокардани-ст
орзу мастурий дорадака расавокардани-ст
چون حبابم داغ دارد حیرت تکلیف شوق
دیده محروم نگاه و سیر دریاکردنیست
чун ҳабобам доғ дорад ҳайрат такалиф шуқ
дида маҳарум нго ва сир дариокардани-ст
از نفس دزدیدن بویگلم غافل مباش
دامن پیچیدهای دارم که صحرا کردنیست
аз нафас даздидан бавай-галм ғофал мабош
доман пичида-эй дорм ки саҳаро кардани-ст
نیستم بیهوده گرد چارسوی اعتبار
مشت خاکی دارم و با باد سوداکردنیست
нисатам биҳуда гард чорасавай аъатабор
машт хоки дорм ва бо бод судокардани-ст
خواهشی کو، تا توانم فال نومیدی زدن
سوختن را نیز خاشاکی مهیاکردنیست
хоҳаши ку, то тавонам фол нумиди задан
сухатан ро низ хошоки маҳиокардани-ст
جیب نازی میدرد صبح بهار جلوهای
مژده ای آیینه رنگ رفته پیداکردنیست
ҷиб нози мӣ-дард субҳ бҳор ҷалуа-эй
мажада эй оина ранг рафта пидокардани-ст
میکند خاکستری گرد از نقاب اخگرم
قمریی در بیضه مینالدتماشاکردنیست
мекунад хокастари гард аз нқоб ахагарм
қамарий дар биза мӣ-ноладатамошокардани-ст
قید هستی برنتابد جوش استیلای عشق
چون هواگرمی کند بند قبا واکردنیست
қид ҳастӣ барнатобд ҷуш астилой ишқ
чун ҳавогарми-канд банд қабо вокардани-ст
کشتی موجی به توفان شکستن دادهایم
تا نفس باقیست دست عجز بالاکردنیست
кашти муҷи ба туфон шакастан дода-айам
то нафас боқи-ст даст ъаҷаз болокардани-ст
پیکر خاکی ندارد چاره از عرض غبار
نسخهٔما بسکه بیربط است اجزاکردنیست
пикар хоки надорад чора аз ъарз ғубор
насаха-мо басака бе-рабат аст аҷазокардани-ст
عجز می گوید به آواز حزین درگوش من
کز پر وامانده سیر عافیتها کردنیست
ъаҷаз мӣ-гавайд ба овоз ҳазин дарагуш ман
каз пур вомонда сир ъофитаҳо кардани-ст
لطف معنی بیش ازین بیدل ندارد اعتبار
از خیال نازکت بوی گل انشاکردنیست
латаф маъани биш азин бидел надорад аъатабор
аз хаёл нозакт бавай-гул анашокардани-ст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- داغ
- نشان سوختگی یا زخم؛ کنایه از اندوه، عشق و حسرت.
- بهار
- فصلِ شکوفایی؛ نمادِ جوانی، تازگی و جلوهٔ حسن.
- عشق
- مهرِ سوزان؛ نیرویِ بنیادینِ هستی و راهِ فنا.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.