هر کجا شمع تماشای تو روشن میشود
هر کجا شمع تماشای تو روشن میشود
از زمین تا آسمان آیینه خرمن میشود
ҳар каҷо шамъ тамошой ту рушан мӣ-шуд
аз замин то осмон оина харман мӣ-шуд
ما ضعیفان لغزشی داریم اگر رفتار نیست
سایه را از پا فتادن پای رفتن میشود
мо заъифон лағазаши дорим агар рафтор нест
сойа ро аз по фтодан пой рафтан мӣ-шуд
موج گوهر با همه شوخی ندارد اضطراب
سعی چون بیمقصد افتد آرمیدن میشود
мавҷ гуҳар бо ҳама шухи надорад азатароб
саъи чун бе-мақасад афатад ормидан мӣ-шуд
بسکه غفلت درکمین انقلاب آگهیست
تاکسی چشمی کند بیدار خفتن میشود
басака ғафалат даракамин анақалоб огаҳи-ст
токаси чашми-канд бидор хафтан мӣ-шуд
گر چنین افسردن دل عقدهها آرد به بار
دانهٔ ما ریشه گل ناکرده خرمن میشود
гар чанин афасардан дил ъақада-ҳо орд ба бор
дона мо риша гул нокарда харман мӣ-шуд
فتنهای دارد جهان ما و من کز آفتش
زندگانی عاقبت مشتاق مردن میشود
фитна-эй дорад ҷаҳон мо ва ман каз офаташ
зандагони ъоқабат маштоқ мардан мӣ-шуд
طبع ظالم از ریاضت عیبپوش عالم است
آهن قاتل چو لاغر گشت سوزن میشود
табаъ золм аз риозат ъиб-пуш олам аст
оҳан қотал чу лоғар гашт сузн мӣ-шуд
از فروغ جوهر بیاعتباریها مپرس
شمع ما در خانهٔ خورشید روشن میشود
аз фаруғ ҷуҳар бе-аъатабориҳо мапарс
шамъ мо дар хона хурашид рушан мӣ-шуд
آفت برق فنا را چاره نتوان یافتن
اینگلستان هرچه دارد وقف گلخن میشود
офт барақ фано ро чора натавон йофатан
ин-галастон ҳарача дорад вақаф галхан мӣ-шуд
صنعت خونریزی تیغش تماشاکردنیست
بسمل ما میفشاند بال وگلشن میشود
санаъат хонаризи тиғаш тамошокардани-ст
басамал мо мӣ-фашонд бол вагалашан мӣ-шуд
فصل مختار است اما عجز پر بیدست و پاست
من نخواهم او شدن هرچند او من میشود
фасал махтор аст амо ъаҷаз пур бе-даст ва пост
ман нхоҳам ав шадан ҳарачанд ав ман мӣ-шуд
پیری و اشک ندامت همچو صبح و شبنم است
بیدل آخر حاصل از هر شیر، روغن میشود
пири ва ашак ндомат ҳамачу субҳ ва шабанам аст
бидел охар ҳосал аз ҳар шир, руған мӣ-шуд
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- جهان
- گیتی و دنیا؛ سرای گذرا و فریبندهٔ هستی.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- اشک
- قطرهٔ چشم؛ نشانهٔ گریه، شوق یا اندوهِ عاشقانه.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- سایه
- اثر تاریک در برابر نور؛ کنایه از ناپایداری، پیروی یا وجود کمرنگ.
- سعی
- کوشش و تلاش؛ جهدِ سالک در راهِ مقصود.
- خانه
- سرپناهِ زیست؛ نمادِ دل، تن یا قفسِ هستی.