عریانی آنقدر به برم تنگ میکشد
عریانی آنقدر به برم تنگ میکشد
کز پیکرم به جان عرق رنگ میکشد
ъариони онақадар ба барм танг мӣ-кашад
каз пикарм ба ҷон ъарақ ранг мӣ-кашад
آسان مدان به کارگه هستی آمدن
اینجا شرر نفس ز دل سنگ میکشد
осон мадон ба корага ҳастӣ омадан
инҷо шарар нафас з дил санг мӣ-кашад
فکر میان یار ز بس پیکرم گداخت
نقاش مو ز لاغریام ننگ میکشد
факар мион йор з бас пикарм гадохт
нқош му з лоғари-ам нанг мӣ-кашад
سامان زندگی نفسی چند بیش نیست
عمر خضر خماری ازین بنگ میکشد
сомон зандаги нафаси чанд биш нест
умр хазар хамори азин банг мӣ-кашад
زاهد خیال ریش رها کن کزین هوس
آخر تلاش شانه به سر چنگ میکشد
зоҳад хаёл риш раҳо кан-казин ҳус
охар талош шона ба сар чанг мӣ-кашад
با هیچکس مجوش که تمثال خوب و زشت
رخت صفای آینه بر زنگ میکشد
бо ҳичакас маҷуш-ки тамасол хоб ва зашт
рахт сафой оина бар занг мӣ-кашад
ای خواجه یک دو گام دگر مفت جهد گیر
باریست زندگی که خر لنگ میکشد
эй хоҷа як ду гом дагар мафт ҷаҳад гир
борист зандаги-ки хар ланг мӣ-кашад
خلقی به گرد قافلهٔ فرصتی که نیست
چون صبح تلخی شکری رنگ میکشد
халқи ба гард қофала фарсати-ки нест
чун субҳ талхи шакари ранг мӣ-кашад
خون شد دل از عمارت حرصی که عمرهاست
زین کوهسار دوش نگین سنگ میکشد
хон шуд дил аз ъаморт ҳарси-ки ъамараҳост
зин-куҳасор душ нгин санг мӣ-кашад
خامش نوای حسرت دیدار نیستم
در دیده سرمه گر کشم آهنگ میکشد
хомаш навой ҳасарт дидор нисатам
дар дида сарма-гар кашм оҳанг мӣ-кашад
از حیرت خرام تو کلک دبیر صنع
نقش خیال نیز همان دنگ میکشد
аз ҳайрат харом ту калак дабир санаъ
нақш хаёл низ ҳамон данг мӣ-кашад
بیدل چو بند نیشکر از فکر آن دهن
معنی فشار قافیهٔ تنگ میکشد
бидел чу банд нишакар аз факар он даҳан
маъани фашор қофиа танг мӣ-кашад
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آینه
- سطح بازتابنده؛ در شعر نماد خودشناسی، صفا و جلوه است.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- سنگ
- تختهسنگِ سخت؛ نمادِ سختی، جفا و گاه مستی.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.
- عرق
- تراوشِ پوست؛ نمادِ شرم، خجلت و لطافتِ رخسار.