بیساز انفعال سراپای من تهیست
بیساز انفعال سراپای من تهیست
چون شبنم ازوداع عرق جای من تهیست
бе-соз анафаъол саропой ман таҳи-ст
чун шабанам азудоъ ъарақ ҷой ман таҳи-ст
نیرنگ عالمی به خیالم شمردهگیر
صفر ز خودگذشتهام اجزای من تهیست
ниранг ъолми ба хиолм шмарда-гир
сафар з ходагазашта-ам аҷазой ман таҳи-ст
رنگی ندارد آینهٔ مشرب فنا
ازگرد خوا دامن صحرای من تهیست
ранги надорад оина машараб фано
азагард хо доман саҳарой ман таҳи-ст
دل محو مطلق است چه هستیکجا عدم
از هرچه دارد اسم معمای من تهیست
дил маҳу маталқ аст ча ҳастӣ-каҷо ъадам
аз ҳарача дорад асам маъамой ман таҳи-ст
چون صبح بالی از نفس سرد میزنم
عمریست آشیانهٔ عنقای من تهیست
чун субҳ боли аз нафас сард мӣ-занам
ъамари-ст ошиона ъанқой ман таҳи-ст
از نقد دستگاه زیانکار من مپرس
امروز من چوکیسهٔ فردای من تهیست
аз нақад дастаго зионакор ман мапарс
амаруз ман чукиса фард-эй ман таҳи-ст
چون پیکر حبابم از آفت سرشتهاند
از مغز عافیت سر بیپای من تهیست
чун пикар ҳабобам аз офт сарашта-анд
аз мағаз ъофит сар бе-пой ман таҳи-ст
یارب نقاب کس ندّرد اعتبار پوچ
از یک حباب قالب دریای من تهیست
йораб нқоб кас ндард аъатабор пуч
аз як ҳабоб қолаб дариой ман таҳи-ст
تاکی فروشم از عرق شرم جام عذر
چشمش خمار دارد و مینای من تهیست
токи фарушм аз ъарақ шарм ҷом ъазар
чашмаш хамор дорад ва миной ман таҳи-ст
بیدل سرمحیط سلامت چه موج وکف
تا او بجاست جای تو و جای من تهیست
бидел сармаҳит саломат ча мавҷ вакаф
то ав баҷост ҷой ту ва ҷой ман таҳи-ст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آینه
- سطح بازتابنده؛ در شعر نماد خودشناسی، صفا و جلوه است.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- عرق
- تراوشِ پوست؛ نمادِ شرم، خجلت و لطافتِ رخسار.
- عدم
- نیستی؛ نبودن در برابر هستی و گاه مرتبه پیش از ظهور.
- شرم
- حیا و آزرم؛ پروای درونی در برابرِ معشوق و حق.
- شبنم
- رطوبت لطیف بامدادی؛ نماد لطافت، ناپایداری و اشک.
- حباب
- پوسته نازک روی آب؛ نماد ناپایداری و تهیبودن.
- عافیت
- تندرستی و آسودگی؛ سلامتِ جان و رهایی از آشوبِ تعلق.
- محو
- زدوده و ناپدیدشدن؛ کنایه از فنا و استغراق در حقیقت.