چه شمع امشب در این محفل چمنپرداز میآید
چه شمع امشب در این محفل چمنپرداز میآید
که آواز پر پروانه هم گلباز میآید
ча шамъ амашаб дар ин маҳафал чаман-пардоз мӣ-ойд
ки овоз пур паравона ҳам галабоз мӣ-ойд
نسیمی گویی از گلزار الفت باز میآید
که مشت خاک من چون چشم در پرواز میآید
насими гавайай аз галазор алафт боз мӣ-ойд
ки машт хок ман чун чашм дар паравоз мӣ-ойд
من و نظاره حسنی که از بیگانهخوییها
در آغوش است و دور از یک نگاه انداز میآید
ман ва назора ҳасани ки аз бигона-хойай-ҳо
дар оғуш аст ва дур аз як нго андоз мӣ-ойд
ز پیشآهنگی قانون حسرتها چه میپرسی
شکست از هرچه باشد از دلم آواز میآید
з пиш-оҳанги қонун ҳасарт-ҳо ча мӣ-парси
шакаст аз ҳарача бошад аз дилам овоз мӣ-ойд
پرافشان هوای کیستم یارب که در یادش
نفس در پردهٔ اندیشهام گل باز میآید
парофашон ҳавой кисатам йораб ки дар йодаш
нафас дар парда андиша-ам гул боз мӣ-ойд
ز دریا، بازگشت قطره، گوهر در گره دارد
نیاز من ز طوف جلوهٔ او ناز میآید
з дарё, бозагашт қатара,гуҳар дар гара дорад
ниоз ман з туф ҷалуа ав ноз мӣ-ойд
چه حاجت مطرب دیگر طربگاه محبت را
که از یک دل تپیدن کار چندین ساز میآید
ча ҳоҷат матараб дигар тарабаго-муҳаббат ро
ки аз як дил тапидан кор чандин соз мӣ-ойд
ز خود رفتن اگر مقصود باشد شعله ما را
فسردن نیز دارد آنچه از پرواز میآید
з худ рафтан агар мақасуд бошад шаъала мо ро
фасардан низ дорад онача аз паравоз мӣ-ойд
نفس دزدیدهام چون شمع و پنهان نیست داغ دل
هنوز از خامشی بوی لب غماز میآید
нафас даздида-ам чун шамъ ва панаҳон нест доғ дил
ҳануз аз хомаши бавай лаб ғамоз мӣ-ойд
به اشکی فکر استقبال آهم میتوان کردن
که گردآلوده از فتح طلسم راز میآید
ба ашаки факар асатақабол оҳам мӣ-тавон кардан
ки гардолуда аз фатаҳ таласам роз мӣ-ойд
هنوز از سختجانی این قدر طاقت گمان دارم
که از خود میتوانم رفت اگر او باز میآید
ҳануз аз сахт-ҷони ин қадар тоқат гамон дорм
ки аз худ мӣ-тавонам рафт агар ав боз мӣ-ойд
فسونساز غفلت گر نگردد پنبهٔ گوشت
چو تار از دست برهم سوده هم آواز میآید
фасун-соз ғафалат гар нагардад панаба гушт
чу тор аз даст бараҳам суда ҳам овоз мӣ-ойд
دل هر ذره خورشیدیست اما جهد کو بیدل
منم آیینه از دستت اگر پرداز میآید
дил ҳар зара хурашиди-ст амо ҷаҳад ку бидел
манам оина аз дастат агар пардоз мӣ-ойд
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- شکست
- درهمشکستگی؛ نمادِ نیستی و فروریختنِ خودیِ عاشق.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- داغ
- نشان سوختگی یا زخم؛ کنایه از اندوه، عشق و حسرت.
- لب
- کنارهٔ دهان؛ نمادِ سخن، بوسه و حیاتِ معشوق.
- پرواز
- اوجگرفتن در هوا؛ نمادِ رهاییِ روح و آرزو.
- چمن
- سبزهزارِ خرّم؛ نمادِ بهار، باغ و جلوهگاهِ حسن.