برگ طربم عشرت بیبرگ و نواییست
برگ طربم عشرت بیبرگ و نواییست
چون آبله بالیدنم از تنگ قباییست
бараг тарабам ъашарт бе-бараг ва навойай-ст
чун обала болиданам аз танг қабойай-ст
در قافلهٔ بی جرس مقصد تسلیم
بیطاقتی نبض طلب هرزهدراییست
дар қофала би ҷарс мақасад тасалим
бе-тоқати набаз талаб ҳарза-даройай-ст
کو شور جنونی که اسیران ادب را
در دام و قفس حسرت یک ناله رهاییست
ку шур ҷануни-ки асирон адаб ро
дар дом ва қафас ҳасарт як нола раҳойай-ст
فرش در دل باش کزین گوشهٔ الفت
هرجا روی از آبلهٔ پاکف پاییست
фараш дар дил бош казин гуша алафт
ҳараҷо равай аз обала покаф пойай-ст
آرایشگل منت مشاطه ندارد
بیساختگیهای چمن حسن خداییست
оройаш-гул манат машота надорад
бе-сохатаги-ҳой чаман ҳасан хадойай-ст
خلوتگه وصل انجمن آرای دویی نیست
هشدارکه اندیشهٔ آغوش جداییست
халутага васал анаҷаман орой давайай нест
ҳашадорака андиша оғуш ҷадойай-ст
تا رنگ قبولی به دل از نقش تمناست
گر خود همه آیینه شوی کار گداییست
то ранг қабули ба дил аз нақш таманост
гар худ ҳама оина шавай-корагадойай-ст
ای خاک نشین کسب ادب مفت سفالت
اندیشهٔ چینی مکن این جنس خطاییست
эй хок нашин касаб адаб мафт сафолат
андиша чини макан ин ҷанас хтойай-ст
آنجاکهگل حسن حیاپرور نازست
سیر چمن آینه هم دیدهدراییست
онҷока-гул ҳасан ҳиопарур нозаст
сир чаман оина ҳам дида-даройай-ст
فریادکه یک عمر غبار نفس ما
زد بال و ندانست که پروازکجاییست
фариодака як умр ғубор нафас мо
зд бол ва ндонаст ки паравозакаҷойай-ст
کو صبروچه طاقت که به صحرای محبت
در آبله پاداری و در ناله رساییست
ку сабаруча тоқат-ки ба саҳарой муҳаббат
дар обала подори ва дар нола рсойай-ст
اندیشه چمن طرح کن سجدهٔ شوقیست
امروز ندانم کف پای که حناییست
андиша чаман тараҳ-кан саҷада шуқи-ст
амаруз ндонам каф пой ки ҳанойай-ст
چون اشک من و دوش چکیدن چه توان کرد
سرمایهٔ اول قدمم آبله پاییست
чун ашак ман ва душ чакидан ча тавон-кард
сармойа авал қадамам обала пойай-ст
مجموعهٔ امکان سخنی بیش ندارد
بیدل مرو از راه که این ساز نواییست
маҷамуъа амакон сахани биш надорад
бидел мару аз ро-ки ин соз навойай-ст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آینه
- سطح بازتابنده؛ در شعر نماد خودشناسی، صفا و جلوه است.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- اشک
- قطرهٔ چشم؛ نشانهٔ گریه، شوق یا اندوهِ عاشقانه.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- چمن
- سبزهزارِ خرّم؛ نمادِ بهار، باغ و جلوهگاهِ حسن.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.