هرکجاکردم به یاد سجدهات ساز رکوع
هرکجاکردم به یاد سجدهات ساز رکوع
چون مه نو تا فلک رفتم به پرواز رکوع
ҳаракаҷокардам ба йод саҷада-ат соз ракуъ
чун ма ну то фалак рафтам ба паравоз ракуъ
پیش از آن کز خاک من بالد نهال زندگی
میرسد از بار دل در گوشم آواز رکوع
пиш аз он каз хок ман болд наҳол зандаги
мӣ-расад аз бор дил дар гушм овоз ракуъ
پیچ و تاب موجها یکسرگهرگردیدن است
سجده انجام است هر جا دیدی آغاز رکوع
пич ва тоб муҷаҳо йакасарагаҳарагардидан аст
саҷада анҷом аст ҳар ҷо диди оғоз ракуъ
شخص تسلیمی ز پرواز هوسها شرمدار
با هوا کاری ندارد سرنگون تاز رکوع
шахас тасалими з паравоз ҳусаҳо шарм-дор
бо ҳаво кори надорад сарнагун тоз ракуъ
ما ضعیفان را به سامان سلیمانی بس است
سجده ایجاد نگین و خاتم انداز رکوع
мо заъифон ро ба сомон салимони бас аст
саҷада айаҷод нгин ва хотам андоз ракуъ
گر منافق از تواضع صاحب دین میشود
تیغ هم خواهد نمازی شد به پرداز رکوع
гар манофақ аз тавозаъ соҳаб дин мӣ-шуд
тиғ ҳам хоҳад намози шуд ба пардоз ракуъ
راست میتازم چو اشک از دیده تا دامان خاک
بر نمیدارد دماغ سجدهام ناز رکوع
рост мӣ-тозм чу ашак аз дида то домон хок
бар нами-дорад дамоғ саҷада-ам ноз ракуъ
سرکشیها زین ادا آغوش رحمت میشود
دیگر ای غافل چه میخواهی ز اعجاز رکوع
саракашиҳо зин адо оғуш раҳамат мӣ-шуд
дигар эй ғофал ча мӣ-хоҳи з аъаҷоз ракуъ
پیکرت خم کرد پیری از فنا غافل مباش
سخت نزدیکست بیدل سجده با ساز رکوع
пикарт хам-кард пири аз фано ғофал мабош
сахт наздикаст бидел саҷада бо соз ракуъ
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- اشک
- قطرهٔ چشم؛ نشانهٔ گریه، شوق یا اندوهِ عاشقانه.
- پرواز
- اوجگرفتن در هوا؛ نمادِ رهاییِ روح و آرزو.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.
- غافل
- بیخبر و ناآگاه؛ خفته از یادِ حق و حقیقت.
- شرم
- حیا و آزرم؛ پروای درونی در برابرِ معشوق و حق.
- یاد
- بهخاطرآوردن؛ حضورِ معشوق در دل و ذکرِ پیوسته.
- تیغ
- شمشیر و لبهٔ تیز؛ نمادِ قهرِ معشوق و جراحتِ عشق.
- خم
- خمیدگی یا خمِ شراب؛ منبعِ مستی و فیضِ معنوی.
- دماغ
- بینی یا سَر؛ جایگاهِ پندار، سرمستی و سودای خیال.
- زندگی
- حیات و بودن؛ فرصتِ گذرا و میدانِ آزمونِ جان.
- هوا
- هوای جو یا هوسِ نفس؛ آرزو، میل و عشقِ سوزان.
- فلک
- آسمان و گردونِ روزگار؛ نمادِ سرنوشت و جفای چرخ.
- سامان
- سروسامان و نظم؛ آسایش و قرارِ کار، که عاشق فاقدِ آن است.