در تکلم از ندامت هیچکس آسوده نیست
در تکلم از ندامت هیچکس آسوده نیست
جنبش لب یکقلم جزدست برهم سوده نیست
дар такалм аз ндомат ҳичакас осуда нест
ҷанабаш лаб йакақалм ҷаздаст бараҳам суда нест
راحت آبادی که مردم جنتش نامیدهاند
بیتکلف این سخن غیر از لب نگشوده نیست
роҳат ободи ки мардам ҷанаташ номида-анд
бе-такалаф ин сахан ғир аз лаб нагашуда нест
گر زبان ز شوخی اظهار وادزدد نفس
صافی آیینهٔ مطلب غبار اندوده نیست
гар забон з шухи азаҳор водаздад нафас
софи оина маталаб ғубор андуда нест
پاس ناموس سخن در بیزبانی روشن اسب
هیچ مضمونی درین صورت نفس فرسوده نیست
пос номус сахан дар бе-забони рушан асаб
ҳич мазмуни дарин сурт нафас фарсуда нест
قطرهها از ضبط موج آیینهدارگوهرند
تا شود روشن که سعی خامشی بیهوده نیست
қатара-ҳо аз забат мавҷ оина-дорагуҳарнад
то шуд рушан-ки саъи хомаши биҳуда нест
گفتگو بیدل دلیل هرزهتازیهای ماست
تا جرس فریاد دارد کاروان آسوده نیست
гафтагу бидел далил ҳарза-тозиҳой мост
то ҷарс фариод дорад коравон осуда нест
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- لب
- کنارهٔ دهان؛ نمادِ سخن، بوسه و حیاتِ معشوق.
- سعی
- کوشش و تلاش؛ جهدِ سالک در راهِ مقصود.
- زبان
- عضوِ گفتار؛ ابزارِ بیان و گاه حجابِ معنای نهفته.
- هیچ
- بودِ تهی و بیاعتبار؛ نشان نفی خود یا جهان گذرا.
- شوخی
- چالاکی و دلربایی؛ طنّازی و جلوهگریِ پرشورِ معشوق.
- روشن
- تابناک و آشکار؛ نمادِ آگاهی و تجلیِ معنا.
- راحت
- آسایش و آرام؛ نزدِ بیدل آرامشی که در ترکِ آرزو هست.
- صورت
- شکل و نقش بیرونی؛ در برابر معنا و گاه جلوه گذرای رنگ.
- قطره
- دانه آب؛ نماد فردِ ناچیز که در دریای هستی محو میگردد.
- ضبط
- نگاهداشتن و مهار؛ نمادِ خویشتنداری و فروبستنِ پریشانی.
- سخن
- گفتار و کلام؛ نمادِ معنیِ نازک و گوهرِ بیان.
- مطلب
- مقصود و خواسته؛ نمادِ مرادِ نهفته و حاجتِ جان.