یاران تمیز هستی بدخو نکردهاند
یاران تمیز هستی بدخو نکردهاند
از شمع چیدهاند گل و بو نکردهاند
йорон тамиз ҳастӣ бадахо накарда-анд
аз шамъ чида-анд гул ва бу накарда-анд
آیین حسن جوهر سعی بصیرت است
کوران تلاش وسمهٔ ابرو نکردهاند
ойайан ҳасан ҷуҳар саъи басирт аст
курон талош васама абару накарда-анд
وارستگان ز شرم نی بوریای فقر
نقش قبول زینت پهلو نکردهاند
ворастагон з шарм ни буриой фақар
нақш қабул зинат паҳалу накарда-анд
خودسنجی از دکانچهٔ سودای شهرت است
ما را نشان تیر ترازو نکردهاند
ходасанҷи аз даконача судой шаҳарт аст
мо ро нашон тир тарозу накарда-анд
آیینه چند تهمت خودبینیات کشد
ارباب شرم جز به عرق رو نکردهاند
оина чанд таҳамат ходабини-ат кашад
арабоб шарм ҷуз ба ъарақ ру накарда-анд
توفیق کعبهٔ دل از این سرکشان مخواه
یک سجده نذر خدمت زانو نکردهاند
туфиқ каъаба дил аз ин саракашон махо
як саҷада назар хадамат зону накарда-анд
خاصان چو شمع ناظر این محفلند، لیک
جز پیش پا نگاه به هر سو نکردهاند
хосон чу шамъ нозар ин маҳафаланд, лик
ҷуз пиш по нго ба ҳар су накарда-анд
چین جبین به وصف تبسم بدل کنند
شکر لبان اهانت لیمو نکردهاند
чин ҷабин ба васаф табасам бадал-кананд
шакар лабон аҳонат лиму накарда-анд
هرجا شکست دل ادبآموز منصفی است
تصویر چینی از قلم مو نکردهاند
ҳараҷо шакаст дил адаб-омуз манасафи аст
тасавайр чини аз қалм му накарда-анд
گرد عبارتیم، به معنی که میرسد
ما را هنوز در طلبش او نکردهاند
гард ъабортим, ба маъани-ки мӣ-расад
мо ро ҳануз дар талабаш ав накарда-анд
بیدل به خود جنون کن و صد پیرهن ببال
بیچاک جامهٔ هوس اتو نکردهاند
бидел ба худ ҷанун-кан ва сад пираҳан бабол
бе-чок ҷома ҳус ату накарда-анд
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- شکست
- درهمشکستگی؛ نمادِ نیستی و فروریختنِ خودیِ عاشق.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- جنون
- دیوانگی؛ شیداییِ عاشقانه و رهاییِ از عقل.
- سعی
- کوشش و تلاش؛ جهدِ سالک در راهِ مقصود.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- عرق
- تراوشِ پوست؛ نمادِ شرم، خجلت و لطافتِ رخسار.
- شرم
- حیا و آزرم؛ پروای درونی در برابرِ معشوق و حق.
- جوهر
- ذات و بنیاد شیء؛ چیزی که قائم به خود دانسته میشود.
- نگاه
- نگریستن؛ تجلیِ معشوق و سرچشمهٔ شور و گرفتاری.
- حسن
- زیبایی؛ جلوهٔ جمالِ معشوق و تجلیِ حُسنِ ازلی.