ازکجا آیینه با مردم موافق میشود
ازکجا آیینه با مردم موافق میشود
شخص را تمثال خود دام علایق میشود
азакаҷо оина бо мардам мавофақ мӣ-шуд
шахас ро тамасол худ дом ъалойқ мӣ-шуд
غیر نیرنگ تحیر در مقابل هیچ نیست
بینقابیهای ما معشوق و عاشق میشود
ғир ниранг таҳир дар мақобал ҳич нест
бе-нқобиҳой мо маъашуқ ва ъошақ мӣ-шуд
عالم اسماست، از صوت و صدا غافل مباش
خلق ازامداد هم مرزوق و رازق میشود
олам асамост, аз сут ва садо ғофал мабош
халқ азомадод ҳам марзуқ ва розақ мӣ-шуд
در جهان بینیازی فرق عین و غیر نیست
عمرها شد خالق عالم خلایق میشود
дар ҷаҳон бе-ниози фарақ ъин ва ғир нест
ъамараҳо шуд холқ олам халойқ мӣ-шуд
کمکمی ذرات چون جوشید با هم عالمیست
وضع قنطاری که دیدی جمع دانق میشود
кам-ками зарот чун-ҷушид бо ҳам ъолми-ст
вазаъ қанатори-ки диди ҷамаъ донқ мӣ-шуд
هوش میباید، زبانسرمه هم بیحرف نیست
با سخنفهمان خط مکتوب ناطق میشود
ҳуш мӣ-бойд, забон-сарма ҳам бе-ҳарф нест
бо сахан-фаҳамон хт мактуб нотақ мӣ-шуд
آرزو از طبع مستغنی به هرجا کرد گل
بیتکلف گر همه عذراست وامق میشود
орзу аз табаъ мастағани ба ҳараҷо кард гул
бе-такалаф гар ҳама ъазарост вомақ мӣ-шуд
میل دنیا انفعالغیرت مردی مخواه
زبن هوس گر صاحبتقواست فاسق میشود
мил данио анафаъол-ғирт марди махо
забан ҳус гар соҳаб-тақавост фосақ мӣ-шуд
اختلاط نفس ظالم خیر ما را کرده شر
آب با آتش چو جوشی خورد محرق میشود
ахаталот нафас золм хир мо ро карда шар
об-бо оташ чу ҷуши хурд маҳарақ мӣ-шуд
هرچه باشی از مقیمان در اقرار باش
کاذب قایل به کذب خویش صادق میشود
ҳарача боши аз мақимон дар ақарор бош
козаб қойал ба-казаб хеш содақ мӣ-шуд
عمر ارذل از گرانجانی وبال کس مباد
زندگی چون امتداد آرد تب دق میشود
умр аразал аз гаронҷони вабол кас мабод
зандаги чун аматадод орд таб дақ мӣ-шуд
عدل نپسندد خلاف وضع استعداد خلق
بپدل اینجا آنچه بهر ماست لایق میشود
ъадал напасандад халоф вазаъ асатаъадод халқ
бападал инҷо онача баҳар мост лойқ мӣ-шуд
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- جهان
- گیتی و دنیا؛ سرای گذرا و فریبندهٔ هستی.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- خط
- موی نورُستهٔ گونه؛ نمادِ زیباییِ نوخیزِ معشوق.
- غافل
- بیخبر و ناآگاه؛ خفته از یادِ حق و حقیقت.
- زبان
- عضوِ گفتار؛ ابزارِ بیان و گاه حجابِ معنای نهفته.
- هیچ
- بودِ تهی و بیاعتبار؛ نشان نفی خود یا جهان گذرا.
- خلق
- مردمان یا خوی و سرشت؛ جهانِ کثرت در برابرِ تنهایی.
- زندگی
- حیات و بودن؛ فرصتِ گذرا و میدانِ آزمونِ جان.
- وضع
- حالت و رفتار؛ هیئت و شیوهٔ بودن در جهان.
- طبع
- سرشت و خوی؛ مزاجِ درون و قریحهٔ شاعرانهٔ جان.
- دام
- تله شکار؛ نمادِ تعلق و گرفتاریِ جان در جهان.