مشرب عشاق بر وضع هوس تنگی کند
مشرب عشاق بر وضع هوس تنگی کند
عالم عنقا به پرواز مگس تنگی کند
машараб ъашоқ бар вазаъ ҳус танги-канд
олам ъанқо ба паравоз магас танги канд
واصل مقصد ز خاموشی ندارد چارهای
چون به منزل آمد آواز جرس تنگی کند
восал мақасад з хомуши надорад чора-эй
чун ба маназал омад овоз ҷарс танги канд
سیری از شوخی ندارد طفل آتشخوی من
اشک را کی در دویدنها نفس تنگی کند
сири аз шухи надорад тафал оташ-хой ман
ашак ро ки дар давайдан-ҳо нафас танги канд
انتظار بیخودی ما را جنون پیمانه کرد
خلق مستان از شراب دیررس تنگی کند
анатазор биходи мо ро ҷанун пимона-кард
халқ мастон аз шароб дирарс танги канд
بوی گل در رنگ دزدد بال پرواز نفس
باغ امکان بیتو از آهم ز بس تنگی کند
бавай-гул дар ранг даздад бол паравоз нафас
боғ амакон бе-ту аз оҳам з бас танги-канд
دیده بی رویت ندارد طاقت تشویش غیر
آنچه بر گل واشود بر خار و خس تنگی کند
дида би равайт надорад тоқат ташавайаш ғир
онача бар гул вошуд бар хор ва хас танги-канд
بیدماغ دستگاه مشرب یکتاییام
خانهٔ آیینهٔ ما بر دو کس تنگی کند
бе-дамоғ дастаго машараб йактойай-ам
хона оина мо бар ду кас танги канд
کیسهپردازان افلاس از فضولی فارغند
بیگشادی نیستگر دست هوس تنگی کند
киса-пардозон афалос аз фазули форағанд
бе-гашоди нест-гар даст ҳус танги-канд
عالمی را الفت جسم از عدم دلگیر کرد
بر قفس پرورده بیرون قفس تنگی کند
ъолми ро алафт ҷасам аз ъадам далагир кард
бар қафас парурда бирун қафас танги канд
چون سحر بیدل من و هستی تعب پیراهنی
کز حیا بر خویش تا بالد نفس تنگی کند
чун саҳар бидел ман ва ҳастӣ таъаб пироҳани
каз ҳио бар хеш то болд нафас танги канд
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- جنون
- دیوانگی؛ شیداییِ عاشقانه و رهاییِ از عقل.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- اشک
- قطرهٔ چشم؛ نشانهٔ گریه، شوق یا اندوهِ عاشقانه.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- خانه
- سرپناهِ زیست؛ نمادِ دل، تن یا قفسِ هستی.
- پرواز
- اوجگرفتن در هوا؛ نمادِ رهاییِ روح و آرزو.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.
- عدم
- نیستی؛ نبودن در برابر هستی و گاه مرتبه پیش از ظهور.