عاقبت شرم امل بر غفلت ما میزند
عاقبت شرم امل بر غفلت ما میزند
ربشهپردازی به خواب دانهها پا میزند
ъоқабат шарм амал бар ғафалат мо мӣ-занд
рабаша-пардози ба хоб дона-ҳо по мӣ-занд
شش جهت کیفیت اسرار دل گل کرده است
رنگ می جام دگر بیرون مینا میزند
шаш ҷаҳат кифит асарор дил гул карда аст
ранг мӣ ҷом дагар бирун мино мӣ-занд
خانمان تنگی ندارد گر جنون دزد نفس
خودسری بر آتشت دامان صحرا میزند
хонамон танги надорад гар ҷанун дазд нафас
ходасари бар оташт домон саҳаро мӣ-занд
تا کجا جمعیت دل نقش بندد آسمان
عمرها شد خجلت گوهر به دریا میزند
то каҷо ҷамаъит дил нақш бандад осмон
ъамараҳо шуд хаҷалат-гуҳар ба дарё мӣ-занд
از دماغ خاکساری هیچکس آگاه نیست
آبله در زیر پا جام ثریا میزند
аз дамоғ хокасори ҳичакас ого нест
обала дар зир по ҷом сарио мӣ-занд
همنوای عبرتی درکار دارد درد دل
ناله درکهسار بر هر سنگ خود را میزند
ҳаманавой ъабарти даракор дорад дард дил
нола даракаҳасор бар ҳар санг худ ро мӣ-занд
بیگداز از طبع ما رفعکدورت مشکل است
در حقیقت شیشهگر صیقل به خارا میزند
бе-гадоз аз табаъ мо рафаъ-кадурт машакал аст
дар ҳақиқат шиша-гар сиқал ба хоро мӣ-занд
احتیاجی نیستگر شرم طلب افتد به دست
بیحیاییها در چندین تقاضا میزند
аҳатиоҷи нест-гар шарм талаб афатад ба даст
бе-ҳиойайаҳо дар чандин тақозо мӣ-занд
جستوجوی خلق مقصد در قدم دارد تلاش
هرچه رفتار است بر نقش کف پا میزند
ҷаст-ваҷавай халқ мақасад дар қадам дорад талош
ҳарача рафтор аст бар нақш-каф по мӣ-занд
صانع اسراری از تحقیق خود غافل مباش
جز زبانت نیست آن بالی که عنقا میزند
сонаъ асарори аз таҳақиқ худ ғофал мабош
ҷуз забонат нест он боли-ки ъанқо мӣ-занд
هر نوا کز انجمن بالد ز دل باید شنید
ساز دیگر نیست مطرب زخمه بر ما میزند
ҳар наво каз анаҷаман болд з дил бойд шанид
соз дигар нест матараб захама бар мо мӣ-занд
شوخی تقدیر تمهید شکست رنگ ماست
قلقل خود سنگ بر سامان مینا میزند
шухи тақадир тамаҳид шакаст ранг мост
қалқал худ санг бар сомон мино мӣ-занд
زین هوسهایی که بیدل در تخیل چیدهایم
یأس اگر بر دل نزد امروز، فردا میزند
зин ҳус-ҳойай ки бидел дар тахил чида-айам
йос агар бар дил назд амаруз, фардо мӣ-занд
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- شکست
- درهمشکستگی؛ نمادِ نیستی و فروریختنِ خودیِ عاشق.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- جنون
- دیوانگی؛ شیداییِ عاشقانه و رهاییِ از عقل.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- سنگ
- تختهسنگِ سخت؛ نمادِ سختی، جفا و گاه مستی.
- غافل
- بیخبر و ناآگاه؛ خفته از یادِ حق و حقیقت.
- شرم
- حیا و آزرم؛ پروای درونی در برابرِ معشوق و حق.
- قدم
- پا یا گام؛ نشانهٔ آمدن، حضور و سلوکِ راهِ معنا.