تا نمیگردد تب و تاب نفس ها برطرف
تا نمیگردد تب و تاب نفس ها برطرف
میدود اجزای ما چون موج دریا هر طرف
то нами-гардад таб ва тоб нафас ҳо бартарф
мӣ-дуд аҷазой мо чун мавҷ дарё ҳар тарф
بستهاند از شوخی اضداد نقش کاینات
کردهاند اجزای این پیکر به یکدیگر طرف
баста-анд аз шухи аздод нақш койанот
карда-анд аҷазой ин пикар ба йакадигар тарф
دل مصفا کردهای باید به حیرت ساختن
بیشتر آیینه میگردد به روشنگر طرف
дил масафо карда-эй бойд ба ҳайрат сохатан
бишатар оина мӣ-гардад ба рушангар тарф
مشرب دیوانگان با می ندارد احتیاج
جام لبریز است بر جا سنگ باشد هر طرف
машараб дивонгон бо мӣ надорад аҳатиоҷ
ҷом лабариз аст бар ҷо санг бошад ҳар тарф
عالم تحقیق ما آیینهدار غیر نیست
چند باید بود با اعراض چون جوهر طرف
олам таҳақиқ мо оина-дор ғир нест
чанд бойд буд бо аъароз чун ҷуҳар тарф
هرکجا شور تمنایت دلیل جستجوست
پای خواب آلود میگردد به بال و پر طرف
ҳаракаҷо шур таманойт далил ҷастаҷуст
пой хоб-олуд мӣ-гардад ба бол ва пур тарф
ششجهت آیینهٔ تمثال خوب و زشت ماست
کس نگردیدهست اینجا باکس دیگر طرف
шашаҷаҳат оина тамасол хоб ва зашт мост
кас нгардида-ст инҷо бокас дигар тарф
تا نمیرد دل به حرف خلق نتوانگوش داشت
جز به خاموشی نگردد شمع با صرصر طرف
то намирд дил ба ҳарф халқ натавон-гуш дошт
ҷуз ба хомуши нагардад шамъ бо сарсар тарф
عافیتها در جهان بیتمیزی بود جمع
کرد آدم گشتنت آخر به گاو و خر طرف
ъофитаҳо дар ҷаҳон бе-тамизи буд ҷамаъ
кард одам-гаштанат охар ба-гов ва хар тарф
گرزمینگرآسمان حیران نیرنگ دلست
شوخی این نقطه افتادهست با دفتر طرف
гарзамин-гаросамон ҳирон ниранг даласт
шухи ин нақата афтода-ст бо дафтар тарф
قطره کو، گوهرکدام، افسون خودبینی بلاست
جمله دریاییم اگر این عقده گردد بر طرف
қатара ку,гуҳаракадом, афасун ходабини балост
ҷамала дариойайам агар ин ъақада-гардад бар тарф
بیدل از بس ششجهت جوش بهار غفلت است
سبزهٔ خوابیده میبالد چو مژگان هر طرف
бидел аз бас шашаҷаҳат ҷуш бҳор ғафалат аст
сабаза хобида мӣ-болд чу мажагон ҳар тарф
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- جهان
- گیتی و دنیا؛ سرای گذرا و فریبندهٔ هستی.
- بهار
- فصلِ شکوفایی؛ نمادِ جوانی، تازگی و جلوهٔ حسن.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- سنگ
- تختهسنگِ سخت؛ نمادِ سختی، جفا و گاه مستی.
- مژگان
- موهای پلک؛ نمادِ تیرِ نگاه و گریهٔ عاشق.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- خواب
- خفتن و رؤیا؛ نشانهٔ غفلت در برابرِ بیداریِ دل.