کردهام سرمشق حیرت سرو موزون تو را
کردهام سرمشق حیرت سرو موزون تو را
ناله میخوانم بلندیهای مضمون تو را
карда-ам сармашақ ҳайрат сару музун туро
нола мӣ-хонам баландиҳой мазмун ту ро
شام پرورد غمم با صبح اقبالم چهکار
تیرهبختی سایهٔ بید است مجنون تو را
шом парурд ғамам бо субҳ ақаболм ча-кор
тира-бахти сойа бид аст маҷанун ту ро
خاکهای این چمن میبایدم بر سر زدن
بسکهگل پوشید نقش پایگلگون تو را
хокаҳой ин чаман мӣ-бойадам бар сар задан
басака-гул пушид нақш пой-галагун ту ро
ساز محشر گشت آفاق از نگاه حیرتم
درنی مژگان چه فریاد است مفتون تو را
соз маҳшар гашт офоқ аз нго ҳиратам
дарни мажагон ча фариод аст мафтун ту ро
شور استغنابرون از پردههای عجز نیست
رشتهٔ ماسخت پیچیدهست قانون تو را
шур асатағанобарун аз парда-ҳой ъаҷаз нест
рашта мосахт пичида-ст қонун ту ро
فهم یکتاییست فرق اعتبارات دویی
عمرهاشد خواندهام برخویش افسون تورا
фаҳам йактойай-ст фарақ аъатаборот давайай
ъамараҳошад хонда-ам бархойаш афасун туро
هرچه میبینم سراغی از خیالت میدهد
هردو عالم یکسر زانوست محزون تورا
ҳарача мӣ-бинам сароғи аз хиолат мӣ-даҳад
ҳарду олам йакасар зонуст маҳазун туро
ای دلدیوانه صبریکز سویدا چاره نیست
دیدهٔ آهو فرو بردهست هامون تو را
эй дил-дивона сабари-каз савайдо чора нест
дида оҳу фару барда-ст ҳомун ту ро
بیدل آزادی گر استقبال آغوشت کند
آنقدر واشوکه نتوان بست مضمون تو را
бидел озоди гар асатақабол оғушт канд
онақадар вошука натавон баст мазмун ту ро
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- مژگان
- موهای پلک؛ نمادِ تیرِ نگاه و گریهٔ عاشق.
- سایه
- اثر تاریک در برابر نور؛ کنایه از ناپایداری، پیروی یا وجود کمرنگ.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- چمن
- سبزهزارِ خرّم؛ نمادِ بهار، باغ و جلوهگاهِ حسن.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.
- عجز
- ناتوانی و درماندگی؛ فروتنیِ بنده در برابرِ حق.
- نگاه
- نگریستن؛ تجلیِ معشوق و سرچشمهٔ شور و گرفتاری.