خلوتپرست گوشهٔ حیرانی خودیم
خلوتپرست گوشهٔ حیرانی خودیم
یعنی نگاه دیدهٔ قربانی خودیم
халут-парсат гуша ҳирони ходим
йаъани нго дида қарабони ходим
ما را چو صبح باگل تعمیر کار نیست
مشتی غبار عالم ویرانی خودیم
мо ро чу субҳ богал таъамир кор нест
машти ғубор олам вайрони ходим
لاف بقا و زندگی رفته نازکیست
لنگر فروش کشتی توفانی خودیم
лоф бақо ва зандаги рафта нозакист
лангар фаруш кашти туфони ходим
موگشتهایم و نقش خیال تو مشق ماست
حیران صنعت قلم مانی خودیم
мугашта-айам ва нақш хаёл ту машақ мост
ҳирон санаъат қалм мони ходим
پر هرزه بود چشمگشودن دین بساط
چون شمع جمله اشک پشیمانی خودیم
пур ҳарза буд чашм-гашудан дин басот
чун шамъ ҷамала ашак пашимони ходим
جمعیت از غبار هوای رمیده است
صبح جنون بهار پریشانی خودیم
ҷамаъит аз ғубор ҳавой рмида аст
субҳ ҷанун бҳор паришони ходим
چون اشک راز ما به هزار آب شستهاند
آیینهٔ خجالت عریانی خودیم
чун ашак роз мо ба ҳазор об шаста-анд
оина хаҷолат ъариони ходим
خاک فسرده خواری جاوید میکشد
عمریست پایمال تنآسانی خودیم
хок фасарда хори ҷовайд мӣ-кашад
ъамарист пойамол тан-осони ходим
دیوار رنگ منع خرام بهار نیست
ای خام فطرتان همه زندانی خودیم
дивор ранг манаъ харом бҳор нест
эй хом фтартон ҳама зандони ходим
بیدل چوگردباد ز آرام ما مپرس
عمریست درکمند پرافشانی خودیم
бидел чугардабод з ором мо мапарс
ъамарист даракаманд парофашони ходим
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- جنون
- دیوانگی؛ شیداییِ عاشقانه و رهاییِ از عقل.
- اشک
- قطرهٔ چشم؛ نشانهٔ گریه، شوق یا اندوهِ عاشقانه.
- بهار
- فصلِ شکوفایی؛ نمادِ جوانی، تازگی و جلوهٔ حسن.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.