حسرت امشب آه بیتأثیر روشن میکند
حسرت امشب آه بیتأثیر روشن میکند
رشتهٔ شمعی به هر تقدیر روشن میکند
ҳасарт амашаб о бе-тосир рушан мекунад
рашта шамаъи ба ҳар тақадир рушан мекунад
چون چراغ گل که از باد سحر گیرد فروغ
زخم ما چشم از دم شمشیر روشن میکند
чун чароғ гул ки аз бод саҳар гирд фаруғ
захам мо чашм аз дам шамашир рушан мекунад
بر بیاض صبح منقوش است نظم و نثر دهر
موی کافوری سواد پیر روشن میکند
бар биоз субҳ манқуш аст назм ва насар даҳар
мавай-кофури савод пир рушан мекунад
چون بنای موجپرداز از شکستم دادهاند
معنی ویرانیام تعمیر روشن میکند
чун баной мавҷ-пардоз аз шакастам дода-анд
маъани вайрони-ам таъамир рушан мекунад
ای شرر مفت نگاهت جلوهزار عافیت
روزگار آیینهٔ ما دیر روشن میکند
эй шарар мафт нгоҳат ҷалуа-зор ъофит
рузагор оина мо дир рушан мекунад
بیندامت حلقهٔ ماتم بود قد دوتا
نالهٔ شمع خانهٔ زنجیر روشن میکند
бе-ндомат ҳалқа мотам буд қад дуто
нола шамъ хона занҷири рушан мекунад
گر خیال آیینهدار اعتبار ما شود
صورت خوابی به صد تعبیر روشن میکند
гар хаёл оина-дор аъатабор мо шуд
сурт хоби ба сад таъбир рушан мекунад
گرمی هنگامهٔ امکان جلال عشق اوست
آتش این بیشه چشم شیر روشن میکند
гарми ҳангома амакон ҷалол ишқ аваст
оташ ин биша чашм шир рушан мекунад
بگذر از صیادی مطلب که صحرای امید
خانهٔ برق از رم نخجیر روشن میکند
багазар аз сиоди маталаб ки саҳарой амид
хона барақ аз рм нахаҷир рушан мекунад
بیدل از فانوس، زخم عافیت را نور نیست
شمع پیکانی در اینجا تیر روشن میکند
бидел аз фонус, захам ъофит ро нур нест
шамъ пикони дар инҷо тир рушан мекунад
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- عشق
- مهرِ سوزان؛ نیرویِ بنیادینِ هستی و راهِ فنا.
- خانه
- سرپناهِ زیست؛ نمادِ دل، تن یا قفسِ هستی.
- دم
- نفس یا لحظه؛ واحدی بسیار کوتاه از زمان و زندگی.
- سحر
- سپیدهدم؛ زمان گشایش، دعا، بیداری و تغییر حال.
- جلوه
- آشکارشدن زیبایی یا حقیقت در صورت دیدنی.
- حسرت
- افسوس و دریغ؛ اندوهِ ناکامی و آرزوی برنیامده.
- معنی
- مقصود درونی یا حقیقت پنهان پشت لفظ و صورت.