به وحشت نگاهی چه خو کردهای
به وحشت نگاهی چه خو کردهای
که خود را به پیش خود او کردهای
ба вҳашт нгоҳи ча хо карда-эй
ки худ ро ба пиш худ ав карда-эй
چو صبح از نفس پر گریبان مدر
که ناموس چاک رفو کردهای
чу субҳ аз нафас пур гарибон мадар
ки номус чок рфу карда-эй
یمین و یسار و پس و پیش چیست
تو یکسوبی و چارسو کردهای
йамин ва йасор ва пас ва пиш чист
ту йакасуби ва чорсу карда-эй
نه باغیست اینجا نه گل نه بهار
خیالی در آیینه بو کردهای
на боғист инҷо на-гул на бҳор
хиоли дар оина бу карда-эй
کجا نشئه، کو باده، ای بیخبر
چو مستان عبث های و هو کردهای
каҷо нашиа,ку бода, эй бихабар
чу мастон ъабас ҳой ва ҳу карда-эй
عدم از تو مرهون صد قدرت است
بدی هم که کردی نکو کردهای
ъадам аз ту мараҳун сад қадарт аст
бди ҳам ки карди наку карда-эй
اگر صد سحر از فلک بگذری
همان در نفس جستجو کردهای
агар сад саҳар аз фалак багазари
ҳамон дар нафас ҷастаҷу карда-эй
ننالیدهای جز به کنج دلت
اگر نیستان در گلو کرده ای
нанолида-эй ҷуз ба канҷ далат
агар нистон дар галу карда эй
به انداز نخلت کسی پی نبرد
که پر میزنی یا نمو کردهای
ба андоз нахалат-каси пи набард
ки пур мӣ-зни йо наму карда-эй
ز هستی ندیدی به غیر از عدم
مگر سر به جیبت فرو کردهای
з ҳастӣ ндиди ба ғир аз ъадам
магар сар ба ҷибат фару карда-эй
نفس وار مقصود سعی تو چیست
که عمریست بر دل غلو کردهای
нафас вор мақасуд саъи ту чист
ки ъамари-ст бар дил ғалу карда-эй
سخنهای تحقیق پر نازک است
میان گفته و فهم مو کردهای
саханаҳой таҳақиқ пур нозак аст
мион гафта ва фаҳам му карда-эй
بشو دست و زین خاکدان پاک شو
تیمم بهل گر وضو کردهای
башу даст ва зин хокадон пок шу
тимам баҳал гар вазу карда-эй
جهانی نظر بر رخت دوختهست
تو ای گل به سوی که رو کردهای
ҷаҳони назар бар рахт духта-ст
ту эй гул ба савай ки ру карда-эй
چوبیدل چه میخواهی از هست ونیست
که هیچی و هیچ آرزوکردهای
чубидал ча мӣ-хоҳи аз ҳаст ванист
ки ҳичи ва ҳич орзукарда-эй
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- بهار
- فصلِ شکوفایی؛ نمادِ جوانی، تازگی و جلوهٔ حسن.
- سعی
- کوشش و تلاش؛ جهدِ سالک در راهِ مقصود.
- عدم
- نیستی؛ نبودن در برابر هستی و گاه مرتبه پیش از ظهور.
- نظر
- نگاه و دیدن؛ توجهِ معشوق یا بصیرتِ باطن.
- سحر
- سپیدهدم؛ زمان گشایش، دعا، بیداری و تغییر حال.
- هیچ
- بودِ تهی و بیاعتبار؛ نشان نفی خود یا جهان گذرا.
- وحشت
- هراس و رمیدگی؛ گریزِ دلِ تنها از خلق بهسوی تنهایی.
- تحقیق
- جستوجوی حقیقت؛ شناختِ ژرف و یقینیِ معنا در برابرِ تقلید.
- فلک
- آسمان و گردونِ روزگار؛ نمادِ سرنوشت و جفای چرخ.