درین حیرتسرا عمریست افسون جرس دارم
درین حیرتسرا عمریست افسون جرس دارم
ز فیض دل تپیدنها خروشی بینفس دارم
дарин ҳиратасаро ъамарист афасун ҷарс дорм
з физ дил тапиданаҳо харуши бе-нафас дорм
چو مژگان بسمل پروازم و از سستی طالع
همین بر پرفشانیهای خشکی دسترس دارم
чу мажагон басамал паравозм ва аз састи толаъ
ҳамин бар парфашониҳой хашаки дастарс дорм
به صاف جام الفت کز طریق کینهجوییها
غبار دوست باشم گر غبار هیچکس دارم
ба соф ҷом алафт-каз тариқ-кина-ҷавайайаҳо
ғубор дуст бошм гар ғубор ҳичакас дорм
شدم خاک و به توفان رفت اجزای غبار من
هنوز از سعی الفت طرف دامانی هوس دارم
шадам хок ва ба туфон рафт аҷазой ғубор ман
ҳануз аз саъи алафт тарф домони ҳус дорм
هوای بیش نتوان یافت دام عندلیب من
به هر جا پر زنم از بوی گل چوب قفس دارم
ҳавой биш натавон йофт дом ъандалиб ман
ба ҳар ҷо пур занам аз бавай гул чуб қафас дорм
گر از تار نگاهم ناله برخیزد عجب نبود
به چشم خود گره گردیده اشکی چون جرس دارم
гар аз тор нгоҳам нола бархизд ъаҷаб набуд
ба чашм худ гара-гардида ашаки чун ҷарс дорм
نفس جز تاب و تب کاری ندارد مفت ناکامی
دماغ سوختن گرمست تا این مشت خس دارم
нафас ҷуз тоб ва таб-кори надорад мафт нокоми
дамоғ сухатан гарм-ст то ин машт хас дорм
چو صبح از ننگ هستی در عدم هم بر نمیآیم
غبارم تا هوایی در نظر دارد نفس دارم
чу субҳ аз нанг ҳастӣ дар ъадам ҳам бар нами-ойам
ғаборм то ҳавойай дар назар дорад нафас дорм
همان منصور عشقم گر هوس فرسودهام بیدل
به عنقا میرسد پروازم و بال مگس دارم
ҳамон манасур ъашақам гар ҳус фарсуда-ам бидел
ба ъанқо мӣ-расад паравозм ва бол магас дорм
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- مژگان
- موهای پلک؛ نمادِ تیرِ نگاه و گریهٔ عاشق.
- سعی
- کوشش و تلاش؛ جهدِ سالک در راهِ مقصود.
- عدم
- نیستی؛ نبودن در برابر هستی و گاه مرتبه پیش از ظهور.
- نظر
- نگاه و دیدن؛ توجهِ معشوق یا بصیرتِ باطن.
- دماغ
- بینی یا سَر؛ جایگاهِ پندار، سرمستی و سودای خیال.