چارهٔ دردسر دیر محبت جلیست
چارهٔ دردسر دیر محبت جلیست
شمع صفت عمرهاست قشقهٔ ما صندلیست
чора дардасар дир муҳаббат ҷали-ст
шамъ сафт ъамараҳост қашақа мо сандали-ст
رابط اجزای وهم یک مژه بربستن است
تا به دوچشم استکار علم و عیان احولیست
робат аҷазой ваҳм як мажа барабастан аст
то ба дучашм аст-кор ъалм ва ъион аҳули-ст
آینهٔ راز دل آن همه روشن نشد
چاکگریبان همین یک دو الف صیقلیست
оина роз дил он ҳама рушан нашад
чок-гарибон ҳамин як ду алаф сиқали-ст
به که ؛ لب نگذرد زمزمهٔ احتیاج
خون قناعت مریز ناله رگ ممتلیست
ба-ки; лаб нагазард змазма аҳатиоҷ
хон қаноъат мариз нола раг маматали-ст
نام تکلف مباد ننگ تک وتاز مرد
ششجهتت خواب پاستکفش اگر مخملیست
ном такалаф мабод нанг так ва-тоз мард
шашаҷаҳатат хоб пост-кафаш агар махамали-ст
کلفت فردا همان دی شمر آزاد باش
آنچه به تفصیل آن منتظری مجملیست
калафт фардо ҳамон ди шамар озод бош
онача ба тафасил он манатазари маҷамали-ст
مطرب دلگر زند زخمه به قانون شوق
صور به صد شور حشر زمزمهٔ یللیست
матараб дил-гар занд захама ба қонун шуқ
сур ба сад шур ҳашар змазма йалали-ст
لمعهٔ مهر ازل تا نفرازد علم
ای به دلایل مثل نور شبت مشعلیست
ламаъа маҳар азал то нафарозд ъалм
эй ба далойал масал нур шабат машаъали-ст
بر خط تحریرعشق شورحواشی مبند
متن رموز ادب از لب ما جدولیست
бар хт таҳарираъашақ шураҳавоши мабанд
матан рмуз адаб аз лаб мо ҷадули-ст
بیدل از اسرارعشقگوش ولب آگاه نیست
فهم کن ودم مزن حرف نبی یا ولیست
бидел аз асарораъашақ-гуш валаб ого нест
фаҳам-кан вадам мазн ҳарф наби йо вали-ст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آینه
- سطح بازتابنده؛ در شعر نماد خودشناسی، صفا و جلوه است.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- لب
- کنارهٔ دهان؛ نمادِ سخن، بوسه و حیاتِ معشوق.
- خط
- موی نورُستهٔ گونه؛ نمادِ زیباییِ نوخیزِ معشوق.
- وهم
- پندار ناپایدار؛ ادراکی که یقین و حقیقت کامل نیست.
- مژه
- موی پلکِ چشم؛ تیرِ نگاه و ابزارِ گریه و خونِ دل.
- خواب
- خفتن و رؤیا؛ نشانهٔ غفلت در برابرِ بیداریِ دل.
- شوق
- اشتیاقِ سوزان؛ کششِ پرشورِ دل بهسوی معشوق و وصال.
- ننگ
- عار و رسوایی؛ بدنامیِ عاشق که گاه مایهٔ افتخار است.
- شور
- هیجان و جوش؛ نمادِ بیقراریِ عاشقانه و وجد.
- ادب
- حرمت و آیینِ رفتار؛ نمادِ خاموشی و فروتنیِ سالک.
- نام
- نام و آوازه؛ نمادِ اعتبارِ ظاهری در برابرِ گمنامی.
- روشن
- تابناک و آشکار؛ نمادِ آگاهی و تجلیِ معنا.