غنچه در فکر دهانت گوشهگیر خستهایست
غنچه در فکر دهانت گوشهگیر خستهایست
گوهر از سودای لعلت سر به دامن بستهایست
ғанача дар факар даҳонат-гуша-гир хаста-эй-ст
гуҳар аз судой лаъалат сар ба доман баста-эй-ст
نسبت خاصیست اهل عشق را با جور حسن
زخم ما و تیغ نازت ابروی پیوستهایست
насабат хоси-ст аҳал ишқ ро бо ҷур ҳасан
захам мо ва тиғ нозат абаравай пиваста-эй-ст
چرب و نرمی درکلام عاشقان پروردهاند
نغمهٔ منقار مرغان تو مغز پستهایست
чараб ва нарми даракалом ъошақон парурда-анд
нағама манқор марағон ту мағаз паста-эй-ст
سرکشان از قید دام خاکساری فارغند
از کمان طوق قمری سرو تیر جستهای ست
саракашон аз қид дом хокасори форағанд
аз камон туқ қамари сару тир ҷаста-эй-ст
نخلبند گلشنم یارب خیال رویکیست
هر نگهامشب به چشمم رشتهٔ گلدستهایست
нахалабанд галашанам йораб хаёл равай-кист
ҳар нга-амашаб ба чашмам рашта галдаста-эй-ст
بحر موزونی ز طبعم باز توفان میکند
هر نفس بر لب چو موجم مصرع برجستهای است
баҳар музуни з табаъам боз туфон мекунад
ҳар нафас бар лаб чу муҷам масараъ бараҷаста-эй а-ст
بوی گل را التفات غنچه زندان است و بس
خون خورد در گوشه گیری هر کجا وابستهایست
бавай-гул ро алатафот ғанача зандон аст ва бас
хон хурд дар гуша гири ҳар каҷо вобаста-эй-ст
بسکه وحشت محمل عیش بهاران میکشد
رنگ هم چون بو غبار بر زمین ننشستهایست
басака вҳашт маҳамал ъиш бҳорон мӣ-кашад
ранг ҳам чун бу ғубор бар замин нанашаста-эй-ст
بیبلایی نیست از هرجا تراود بوی درد
در نقاب پردهی این سازها دلخستهایست
бе-балойай нест аз ҳараҷо таровад бавай дард
дар нқоб пардаҳаъ ин созаҳо далхаста-эй-ст
ماجرای دل به اظهار دگر محتاج نیست
گوش اگر باشد نفس هم نالهٔ آهستهایست
моҷарой дил ба азаҳор дагар маҳатоҷ нест
гуш агар бошад нафас ҳам нола оҳаста-эй-ст
دردمندی لازم دست تهی افتاده است
شیشه تا خالی نمیگردد دل نشکستهایست
дардаманди лозм даст таҳи афтода аст
шиша то холи нами-гардад дил нашакаста-эй-ст
بسکه بیدل کلفتاندود است گلزار جهان
بوی گل در دیدهام دود ز آتش جستهایست
басака бидел калафт-андуд аст галазор ҷаҳон
бавай-гул дар дида-ам дуд з оташ ҷаста-эй-ст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- جهان
- گیتی و دنیا؛ سرای گذرا و فریبندهٔ هستی.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- عشق
- مهرِ سوزان؛ نیرویِ بنیادینِ هستی و راهِ فنا.
- لب
- کنارهٔ دهان؛ نمادِ سخن، بوسه و حیاتِ معشوق.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.