گرگدا دست طمع دزدد ز هم در آستین
گرگدا دست طمع دزدد ز هم در آستین
میکشد خشکی کف اهل کرم در آستین
гарагадо даст тамаъ даздад з ҳам дар остин
мӣ-кашад хашаки каф аҳал карм дар остин
در قمار زندگی یا رب چه باید باختن
چون حبابم از نفس نقد عدم در آستین
дар қамор зандаги йо раб ча бойд бохатан
чун ҳабобам аз нафас нақад ъадам дар остин
برگ و ساز بیبری غیر از ندامت هیچ نیست
سرو چندین دست میساید بهم در آستین
бараг ва соз бе-бари ғир аз ндомат ҳич нест
сару чандин даст мӣ-собд баҳам дар остин
ناله گر بر لوح هستی خط کشد دشوار نیست
خامهام زپن دست دارد صد رقم در آستین
нола-гар бар луҳ ҳастӣ хт-кашад дашавор нест
хома-ам запан даст дорад сад рақам дар остин
آنقدرکاهیدم از درد سخن کز پیکرم
نال دارد پیرهن همچون قلم در آستین
онақадаракоҳидам аз дард сахан каз пикарм
нол дорад пираҳан ҳамачун қалм дар остин
بسکه چون شمعم تنک سرمایهٔ این انجمن
یک گلم هم درگریبانست و هم در آستین
басака чун шамаъам танак сармойа ин анаҷаман
як-галм ҳам дарагарибонаст ва ҳам дар остин
این زمان در کسوت رنگم گریبان می درّد
همچو گل دستی که بر سر میزدم در آستین
ин замон дар касут рангам гарибон мӣ дард
ҳамачу гул дасти-ки бар сар мӣ-задам дар остин
وضع آسایش رواج عالم ایثار نیست
پنجهٔ اهل کرم خفتهست کم در آستین
вазаъ осойаш равоҷ олам айасор нест
панҷа аҳал карм хафта-ст кам дар остин
بیقناعت کیسهٔ حرصت نخواهد پر شدن
تا به کی چون مار میگردی شکم در آستین
бе-қаноъат киса ҳарсат нхоҳад пур шадан
то ба ки чун мор мӣ-гарди шакам дар остин
پیرگشتی، غافل از قطع تعلقها مباش
صبح دارد از نفس تیغ دو دم در آستین
пирагашти, ғофал аз қатаъ таъалқаҳо мабош
субҳ дорад аз нафас тиғ ду дам дар остин
تا به رنگ مدعا دست هوس افشاندهام
کردهام بیدل گلستان ارم در آستین
то ба ранг мадаъо даст ҳус афашонда-ам
карда-ам бидел галастон арм дар остин
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- خط
- موی نورُستهٔ گونه؛ نمادِ زیباییِ نوخیزِ معشوق.
- عدم
- نیستی؛ نبودن در برابر هستی و گاه مرتبه پیش از ظهور.
- غافل
- بیخبر و ناآگاه؛ خفته از یادِ حق و حقیقت.
- دم
- نفس یا لحظه؛ واحدی بسیار کوتاه از زمان و زندگی.