باز آب شمشیرت از بهارجوشیها
باز آب شمشیرت از بهارجوشیها
داد مشت خونم را یاد گل فروشیها
боз об шамаширт аз бҳораҷуши-ҳо
дод машт хонам ро йод гул фаруши-ҳо
ناله تا نفس دزدید من به سرمه خوابیدم
کرد شمع این محفل داغم از خموشیها
нола то нафас даздид ман ба сарма хобидам
кард шамъ ин маҳафал доғам аз хамуши-ҳо
یا تغافل از عالم یا ز خود نظر بستن
زین دو پرده بیرون نیست ساز عیبپوشیها
йо тағофал аз олам йо з худ назар бастан
зин ду парда бирун нест соз ъиб-пуши-ҳо
مایهدار هستی را لاف ما و من ننگ است
بیبضاعتان دارند عرض خودفروشیها
мойа-дор ҳастӣ ро лоф мо ва ман нанг аст
бе-базоъатон доранд ъарз ходафаруши-ҳо
زاهدی نمیدانم تقویی نمیخواهم
سینهصافیی دارم نذر دُردنوشیها
зоҳади нами-донам тақавайай нами-хоҳам
сина-софий дорм назар дардануши-ҳо
ساز محفل هستی پُر گسستنآهنگ است
از نفس که میخواهد عافیتسروشیها
соз маҳафал ҳастӣ пур гасастан-оҳанг аст
аз нафас ки мӣ-хоҳад ъофит-саруши-ҳо
محرم فنا بیدل زیر بار کسوت نیست
شعله جامهای دارد از برهنهدوشیها
маҳарм фано бидел зир бор касут нест
шаъала ҷома-эй дорад аз бараҳана-души-ҳо
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- عرض
- ویژگی ناپایدار شیء؛ در برابر جوهر و ذات.
- نظر
- نگاه و دیدن؛ توجهِ معشوق یا بصیرتِ باطن.
- یاد
- بهخاطرآوردن؛ حضورِ معشوق در دل و ذکرِ پیوسته.
- شعله
- زبانه آتش؛ نماد شور، گدازِ عشق و فنای ناپایدار.
- پرده
- حجاب و پوشش؛ مانع آشکارشدن یا نشانه پنهانی راز.
- ننگ
- عار و رسوایی؛ بدنامیِ عاشق که گاه مایهٔ افتخار است.
- محفل
- انجمن و بزم؛ مجلسِ یاران و جلوهگاهِ شمعِ معشوق.