سر اگر بر آسمان یا بر زمین مالیدهام
سر اگر بر آسمان یا بر زمین مالیدهام
آستانش کردهام یاد و جبین مالیدهام
сар агар бар осмон йо бар замин молида-ам
остонаш карда-ам йод ва ҷабин молида-ам
برگ و ساز تر دماغیهای من فهمیدنیست
عطری از پیراهنش در پوستین مالیدهام
бараг ва соз тар дамоғиҳой ман фаҳамидани-ст
ъатари аз пироҳанаш дар пустин молида-ам
سوز دل احسان پرست هر فسردن مایه نیست
من به کار شعله چون شمع انگبین مالیدهام
суз дил аҳасон парсат ҳар фасардан мойа нест
ман ба-кор шаъала чун шамъ анагабин молида-ам
موی پیری شعلهٔ امید را خاکستر است
درد سر معذور صندل بر جبین مالیدهام
мавай пири шаъала амид ро хокастар аст
дард сар маъазур сандал бар ҷабин молида-ам
کوکبم آیینه در زنگار گمنامی گداخت
حرص پندارد سیاهی بر نگین مالیدهام
кукабам оина дар зангор гаманоми гадохт
ҳарс пандорд сиоҳи бар нгин молида-ам
گوهر صد آبرو در پرده حل کرد احتیاج
تا عرقواری به روی شرمگین مالیدهام
гуҳар сад обару дар парда ҳал-кард аҳатиоҷ
то ъарақ-вори ба равай шармагин молида-ам
جز ندامت نیستکار حرص و من بیاختیار
از پی مالیدن دست آستین مالیدهام
ҷуз ндомат нест-кор ҳарс ва ман бе-ахтиор
аз пи молидан даст остин молида-ам
نالهٔ دل گر کسی نشنید جای شکوه نیست
گوش خود باری به این صوت حزین مالیدهام
нола дил-гар каси нашанид ҷой шакуа нест
гуш худ бори ба ин сут ҳазин молида-ам
نیستم بیدل هوس پروانهٔ این انجمن
چشم عبرت بر نگاه واپسین مالیدهام
нисатам бидел ҳус паравона ин анаҷаман
чашм ъабарт бар нго вопасин молида-ам
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- عرق
- تراوشِ پوست؛ نمادِ شرم، خجلت و لطافتِ رخسار.
- یاد
- بهخاطرآوردن؛ حضورِ معشوق در دل و ذکرِ پیوسته.
- شعله
- زبانه آتش؛ نماد شور، گدازِ عشق و فنای ناپایدار.
- درد
- رنج و الم؛ سرمایهٔ عاشق و راهِ پختگیِ جان.
- نگاه
- نگریستن؛ تجلیِ معشوق و سرچشمهٔ شور و گرفتاری.
- امید
- چشمداشتِ خیر؛ نورِ دل در برابرِ نومیدی و رجای وصل.
- پرده
- حجاب و پوشش؛ مانع آشکارشدن یا نشانه پنهانی راز.