این انجمن عشق است توفان گر سامانها
این انجمن عشق است توفان گر سامانها
یک لیلی و چندین حی، یک یوسف و کنعانها
ин анаҷаман ишқ аст туфон гар сомон-ҳо
як лили ва чандин ҳи, як йавасаф ва канаъон-ҳо
ناموس وفا زین بیش برداشتن آسان نیست
بر رنگ من افکندند خوبان گل پیمانها
номус вафо зин биш бардошатан осон нест
бар ранг ман афаканданд хобон гул пимон-ҳо
این دیدهفریبیها از غیر چه امکان است
بوی تو جنون کار است در رنگ گلستانها
ин дида-фариби-ҳо аз ғир ча амакон аст
бавай ту ҷанун кор аст дар ранг галастон-ҳо
خواندیم رموز دهر از تاب و تب انجم
خط نیست درین مکتوب جز شوخی عنوانها
хондим рмуз даҳар аз тоб ва таб анаҷам
хт нест дарин мактуб ҷуз шухи ъанавон-ҳо
وحشت ز محیط عشق آثار رهایی نیست
امواج به زنجیرند از چیدن دامانها
вҳашт з маҳит ишқ осор раҳойай нест
амавоҷ ба занҷиранд аз чидан домон-ҳо
در انجمن توفیق پر بیاثر افتادیم
تر رفت سرشک آخر از خشکی مژگانها
дар анаҷаман туфиқ пур бе-асар афтодим
тар рафт сарашак охар аз хашаки мажагон-ҳо
پیری هوس دنیا نگذاشت به طبع ما
آخ دل از این لذات کندیم به دندانها
пири ҳус данио нагазошт ба табаъ мо
ох дил аз ин лазот кандим ба дандон-ҳо
تا دل به گره بستیم با حرص نپیوستیم
جمعیّت گوهر ریخت آب رخ توفانها
то дил ба гара бастим бо ҳарс напивастим
ҷамаъит гуҳар рихт об рх туфон-ҳо
نامحرمی خویشت سد ره آزادیست
چشمی بگشا بشکن قفل در زندانها
номаҳарми хойашт сад ра озодист
чашми багашо башакан қафал дар зандон-ҳо
مطرب نفسی سر داد، برقم به جگر افتاد
نی این چه قیامت زد آتش به نیستانها
матараб нафаси сар дод, барақам ба ҷагар афтод
ни ин ча қиёмат зд оташ ба нистон-ҳо
بیدل به چه جمعیت چون شمع ببالد کس
سرتکمه برون افکند از بند گریبانها
бидел ба ча ҷамаъит чун шамъ баболд кас
сартакама барун афаканд аз банд гарибон-ҳо
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- جنون
- دیوانگی؛ شیداییِ عاشقانه و رهاییِ از عقل.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- عشق
- مهرِ سوزان؛ نیرویِ بنیادینِ هستی و راهِ فنا.
- مژگان
- موهای پلک؛ نمادِ تیرِ نگاه و گریهٔ عاشق.
- خط
- موی نورُستهٔ گونه؛ نمادِ زیباییِ نوخیزِ معشوق.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.
- وحشت
- هراس و رمیدگی؛ گریزِ دلِ تنها از خلق بهسوی تنهایی.
- شوخی
- چالاکی و دلربایی؛ طنّازی و جلوهگریِ پرشورِ معشوق.