به یاد نرگس او هر طرف احرام میبندم
به یاد نرگس او هر طرف احرام میبندم
جرس وا میکنم از محمل و بادام میبندم
ба йод нарагас ав ҳар тарф аҳаром мӣ-бандам
ҷарс во мӣ-канам аз маҳамал ва бодом мӣ-бандам
به قاصد تا کنم از حسرت دیدار ایمایی
به حیرت میروم آیینه بر پیغام میبندم
ба қосад то канам аз ҳасарт дидор айамойай
ба ҳайрат мӣ-рум оина бар пиғом мӣ-бандам
ز باغ زندگی هرکس غرور حاصلی دارد
به امید ثمر من هم خیال خام میبندم
з боғ зандаги ҳаракас ғарур ҳосали дорад
ба амид самар ман ҳам хаёл хом мӣ-бандам
چو صبح آزادیام پا لغز شبنم در نظر دارد
ز آغاز این تری بر جبههٔ انجام میبندم
чу субҳ озоди-ам по лағаз шабанам дар назар дорад
з оғоз ин тари бар ҷабҳа анҷом мӣ-бандам
نفس وارم درین ویرانه صیاد پشیمانی
ز چیدنها همان وا چیدنی بردام میبندم
нафас ворм дарин вайрона сиод пашимони
з чиданаҳо ҳамон во чидани бардом мӣ-бандам
گره در طبع نی منع عروج ناله است اینجا
به قدر نردبان بر خویش راه بام میبندم
гара дар табаъ ни манаъ ъаруҷ нола аст инҷо
ба қадар нардабон бар хеш ро бом мӣ-бандам
جنون هرزه فکری از خمارم برنمیآرد
اگر پیچم به خود مضمون خط جام میبندم
ҷанун ҳарза факари аз хаморм барнами-орд
агар пичам ба худ мазмун хт ҷом мӣ-бандам
درین ظلمت سرا تا راه پروازیکنم روشن
چو طاووس از عدم بر بال و پرگلجام میبندم
дарин залмат саро то ро паравози-канам рушан
чу товавас аз ъадам бар бол ва парагалаҷом мӣ-бандам
دم صبحم به شور ساز امکان برنمیآید
چو شب در سرمه میخوابم زبان عام میبندم
дам сабҳам ба шур соз амакон барнами-ойд
чу шаб дар сарма мӣ-хобам забон ъом мӣ-бандам
حیا از آبرو نگذشت و من از حرص دون همت
بر این یک قطره عمری شد پل ابرام میبندم
ҳио аз обару нагазашт ва ман аз ҳарс дун ҳамат
бар ин як қатара ъамари шуд пал абаром мӣ-бандам
اگر این است بیدل جرات جولان شهرتها
نگین را همچو سنگ آخر به پای نام میبندم
агар ин аст бидел ҷарот ҷавлон шаҳартаҳо
нгин ро ҳамачу санг охар ба пой ном мӣ-бандам
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- جنون
- دیوانگی؛ شیداییِ عاشقانه و رهاییِ از عقل.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- سنگ
- تختهسنگِ سخت؛ نمادِ سختی، جفا و گاه مستی.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- خط
- موی نورُستهٔ گونه؛ نمادِ زیباییِ نوخیزِ معشوق.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- عدم
- نیستی؛ نبودن در برابر هستی و گاه مرتبه پیش از ظهور.
- راه
- مسیرِ رفتن؛ نمادِ طریقتِ سلوک و سفرِ معنوی.
- دم
- نفس یا لحظه؛ واحدی بسیار کوتاه از زمان و زندگی.
- نظر
- نگاه و دیدن؛ توجهِ معشوق یا بصیرتِ باطن.