یاران به رنگ رفته دو روزم مثل کنید
یاران به رنگ رفته دو روزم مثل کنید
تمثال من کم استگر آیینه تلکنید
йорон ба ранг рафта ду рузм масал-канид
тамасол ман-кам аст-гар оина тал-канид
انجام این بساط در آغاز خفته است
شام ابد تصور صبح ازل کنید
анҷом ин басот дар оғоз хафта аст
шом абд тасур субҳ азал-канид
یکگام پیش از آب در این ورطه آتش است
فکری به سیر عبرت حوت و حمل کنید
як-гом пиш аз об дар ин варта оташ аст
факари ба сир ъабарт ҳут ва ҳамал-канид
گر دستگاه چینی بی موست اعتبار
رفع هوس به خارش سرهای کل کنید
гар дастаго чини бе-муст аъатабор
рафаъ ҳус ба хораш сараҳой-кал канид
بی ضبط حرص پیش نرفته است سعی خلق
تدبیر پای لنگ به بازوی شل کنید
бе-забат ҳарс пиш нарфата аст саъи халқ
тадабир пой ланг ба бозавай шал-канид
این پشت و پهلویی که بمالید بر زمین
دلاک امتحانی رفع کسل کنید
ин пашт ва паҳалавайай ки бамолид бар замин
далок аматаҳони рафаъ-касал канид
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- سعی
- کوشش و تلاش؛ جهدِ سالک در راهِ مقصود.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- سیر
- گشت و سفر؛ سلوک و سیرِ معنویِ جان در راهِ حق.
- خلق
- مردمان یا خوی و سرشت؛ جهانِ کثرت در برابرِ تنهایی.
- عبرت
- پندگرفتن؛ درسِ بیداری از گذرِ روزگار و فنای جهان.
- زمین
- خاک و گستره عالمِ خاکی؛ نمادِ فروتنی و جهانِ مادی.
- بساط
- گستردنی و فرش؛ کنایه از بزم، اسبابِ عیش و سامانِ دنیا.
- اعتبار
- ارج و آبرو؛ کنایه از بیبنیادیِ ناپایدارِ دنیا نزدِ بیدل.
- دستگاه
- سازوبرگ و حشمت؛ کنایه از جاه و جلالِ بیبنیادِ دنیا.
- حرص
- آز و طمعِ بیپایان؛ نمادِ بندگیِ دنیا و آفتِ جان.
- تمثال
- نقش و صورتِ خیالی؛ تصویری که وهم در آینه ذهن میسازد.
- ضبط
- نگاهداشتن و مهار؛ نمادِ خویشتنداری و فروبستنِ پریشانی.