شبنم صبح از چمن آبله دل میرود
شبنم صبح از چمن آبله دل میرود
عیش عرق میکند خنده خجل میرود
шабанам субҳ аз чаман обала дил мӣ-руд
ъиш ъарақ мекунад ханда хаҷал мӣ-руд
مخمصهٔ زندگی فرصت ماکرد تنگ
عیش والم هیچ نیست عمر مخل میرود
махамаса зандаги фарсат мокард танг
ъиш волм ҳич нест умр махал мӣ-руд
زبن همه نشو و نما منفعل است اصل ما
درخور شاخ بلند ربشه به گل میرود
забан ҳама нашу ва намо манафаъал аст асал мо
дархор шох баланд рабаша ба-гул мӣ-руд
تک به هوا می زند خلق زحرص بگیر
گرچه به دوش نفس رد بهل میرود
так ба ҳаво мӣ занд халқ заҳарс багир
гараҷа ба душ нафас*рд баҳал мӣ-руд
هرچه دمد زین بهار نشئهٔ آفت شمار
در رگ گل آب نیست خون بحل میرود
ҳарача дамад зин бҳор нашиа офт шмор
дар раг гул об нест хон баҳал мӣ-руд
رنج و الم هم نداد داد ثباتی که نیست
زین مرضآباد یأس دق شد و سل میرود
ранҷ ва алм ҳам ндод дод саботи-ки нест
зин марз-обод йос дақ шуд ва сал мӣ-руд
فرصتکار نفس مغتنم غفلت است
آمده در یاد نیست رفته ز دل میرود
фарсат-кор нафас мағатанам ғафалат аст
омада дар йод нест рафта з дил мӣ-руд
بیدل ازین رنگ وبو غنچهٔ دل جمع نیست
قافلهٔ اتفاق ربط گسل میرود
бидел азин ранг вабу ғанача дил ҷамаъ нест
қофала атафоқ рабат гасал мӣ-руд
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- بهار
- فصلِ شکوفایی؛ نمادِ جوانی، تازگی و جلوهٔ حسن.
- چمن
- سبزهزارِ خرّم؛ نمادِ بهار، باغ و جلوهگاهِ حسن.
- عرق
- تراوشِ پوست؛ نمادِ شرم، خجلت و لطافتِ رخسار.
- یاد
- بهخاطرآوردن؛ حضورِ معشوق در دل و ذکرِ پیوسته.
- فرصت
- مجال کوتاه انجام کار؛ در شعر غالبا لحظه گذرای عمر.
- آبله
- تاولِ پا یا دانهٔ پوست؛ نشانهٔ رنجِ راه و سلوک.
- شبنم
- رطوبت لطیف بامدادی؛ نماد لطافت، ناپایداری و اشک.
- هیچ
- بودِ تهی و بیاعتبار؛ نشان نفی خود یا جهان گذرا.
- غنچه
- گُلِ نشکفته؛ نمادِ دلِ بسته، رازِ نهفته و دهانِ خاموش.