گر جنونم ناله واری نذر بلبل میکند
گر جنونم ناله واری نذر بلبل میکند
شور محشر آشیان در سایهٔ گل میکند
гар ҷанунам нола вори назар балабал мекунад
шур маҳшар ошион дар сойа гул мекунад
انتظار ناز استغنا نگاهی میکشم
کز غبارم سرمهٔ چشم تغافل میکند
анатазор ноз асатағано нгоҳи мӣ-кашм
каз ғаборм сарма чашм тағофал мекунад
غیر خاکستر دلیل اضطراب شعله نیست
هرقدر پر میزند افسردگی گل میکند
ғир хокастар далил азатароб шаъала нест
ҳарақадар пур мӣ-занд афасардаги-гул мекунад
عافیت خواهی به هر افسونی از جا در میا
خاک بر باد است اگر ترک تحمّل میکند
ъофит хоҳи ба ҳар афасуни аз ҷо дар мио
хок бар бод аст агар тарак таҳамал мекунад
دل به مستی چون نغلتد درهوای نرگست
آب گوهر را خیالش در صدف مل میکند
дил ба масти чун нағалатад дараҳавой нарагаст
об-гуҳар ро хиолаш дар садаф мал мекунад
از زمینگیری هوا آیینهدار شبنم است
اشک میگردد اگر آهم تنزل میکند
аз змингири ҳаво оина-дор шабанам аст
ашак мӣ-гардад агар оҳам таназал мекунад
گریه توفان وحشت است ای چرخ دست از خود بشو
سیل ما خلخال پا از حلقهٔ پل میکند
гариа-туфон вҳашт-аст эй-чарх даст аз худ башу
сил мо халхол по аз ҳалқа пал мекунад
حفظ آبرو نفس در جیب دل دزدیدن است
قطره را گوهر همان مشق تامّل میکند
ҳафаз обару нафас дар ҷиб дил даздидан аст
қатара ро гуҳар ҳамон машақ томал мекунад
گاه بر خاشاک و گه بر موج میپیچد غریق
حیلهجوی زندگی چندین توکٌل میکند
го бар хошок ва га бар мавҷ мӣ-пичад ғариқ
ҳила-ҷавай зандаги чандин тукал мекунад
آفت این باغ بیدل بر خزان موقوف نیست
صد قیامت یک نسیم آه بلبل میکند
офт ин боғ бидел бархазон муқуф нест
сад қиёмат як насим о балабал мекунад
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- اشک
- قطرهٔ چشم؛ نشانهٔ گریه، شوق یا اندوهِ عاشقانه.
- سایه
- اثر تاریک در برابر نور؛ کنایه از ناپایداری، پیروی یا وجود کمرنگ.
- شعله
- زبانه آتش؛ نماد شور، گدازِ عشق و فنای ناپایدار.