همت

1

حریف‌ گوهر نایاب نبود سعی غواصان / مگر این کام دل، از همت مردان، شود پیدا

2

چکیدن اشک ناله‌زا شد ز سجدهٔ دانه ریشه واشد / فتادگی همت‌آزما شد که عجز گم شد غرور پیدا

3

ز خشکی‌های وضع عافیت تر می‌شود همت / عرق ای‌کاش در دریا نشاند ساحل ما را

4

نبرد همّت‌ کس از تلاش‌ گوی تسلی / بیفکنید در تن ره سر بریدهٔ ما را

5

افسردگی‌ تلافی جولان چه همت است / ای قطره از محیط گذشتی گهر برآ

6

عنان جستجوی مقصد عاشق‌که می‌گیرد / فلک شد آبله اما زپا ننشاند همت را

7

زین قفس تا آشیانت نیم‌پروازست و بس / بال همت برنمی‌افشانی ای بسمل چرا

8

هرچند تا عنقا رسی براوج همت نارسی / از خود برآتا وارسی‌کیفیت بام مرا

9

مروت‌ گر دلیل همت اهل کرم باشد / چرا بر خاک ریزد آبروی ابر نیسان را

10

به امیدِ چکیدن، دست‌وپایی می‌زند اشکم / تنزل در نظر، معراج باشد همت دون را

11

همتِ فرهادِ ما را سرنگونی می‌کُشد / ناخنِ خاریدنِ سر گر شمارد تیشه را

12

همت تمکین‌نظرت، نیست کم از موج گهر / جیب حیا تا ندری، خاک شو و پر مگشا

13

حیف همت‌ که زمانی چو حباب / صدف بحر نشد گوهر ما

14

بیدل از همت مخمور می عشق مپرس / بی‌ گداز دو جهان پر نشود ساغر ما

15

همت نزندگل به سر ناز فضولی / رنگ آینه بشکست به روی هوس ازما

16

تا به‌همت بگذریم ازهرچه می‌آید به پیش / همچوفرصت یک‌قلم دی ساز فرداییم‌ما

17

غیر وحدت برنتابد همت عرفان ما / دامن خویش است چون صحرا گل دامان ما

18

سعی‌همت را ز بی‌مغزان چه‌مقدار آفت‌است / هرکه راگردید سر، برلغزشی زد پای ما

19

درین بساط خیال بیدل ز سعی بی‌حاصل انفعائی / حیا بس است آبروی همت زعالم خشک تر برون آ

20

صدشمع‌ازین شبستان‌درخود زدآتش ورفت / ای خار پای همت زینسان تو هم برون‌آ

21

نگردد همت موجم قفس‌فرسودِ گوهرها / به رنگ دود در توفانِ آتش می‌زنم پرها

22

عروج همت ما خاک شد زشرم نفس / کسی چه خیمه فرازد به این‌گسسته طناب

23

اقبال هیچ وپوچ جهان ننگ همت است / دریا چه سرکشی کند از افسر حباب

24

همت به جهد شبنم ما نازمی‌کند / بستیم اشک خویش به مژگان آفتاب

25

مباش همچوگهر مرده ریگ این دریا / نظر بلندکن و همت حباب طلب

26

از پستی همت نرسیدیم به عنقا / پرواز بلندی به ته بال مگس سوخت

27

اوج همت تا نفس باقی‌ست پستی می‌کشد / بگذری زین نردبان‌ها تا رسی بر منظرت

28

کام همت اگر انباشتهٔ ذوق خفاست / شور حاجت - نمک مایده استغناست

29

بی‌نیازان را به سیر و دور اخترکار نیست / آسمان اوج همت سیر چشم ازکوکب است

30

این است اگر حقیقت اسباب اعتبار / نگذشتنت ز هستی موهوم همت است